Natuurreis Duitse Harz

Het middelgebergte van de Harz in centraal Duitsland bestaat uit uitgestrekte sparrenbossen, beekdalen en hoogvlaktes. Door droogte, stormen en de uitbraak van de Schorskever (Ips typographus) zijn in de afgelopen decennia grote delen van het bos afgestorven. Hierdoor is een open landschap ontstaan met veel dood hout en jonge bosopslag. Hoewel dit op het eerste gezicht een verstoord beeld geeft, betreft het ecologisch gezien een belangrijke fase van natuurlijk herstel met veel ruimte voor nieuwe natuurontwikkeling.

In het Nationaal Park Harz krijgen natuurlijke processen steeds meer de ruimte en wordt het bosbeheer bewust minder intensief uitgevoerd. Dit maakt het gebied bijzonder waardevol voor onderzoek naar soorten die afhankelijk zijn van uitgestrekte, rustige bosgebieden en dynamische, natuurlijk veranderende landschappen.

De belangrijkste doelsoort van deze reis is de Euraziatische Lynx. Deze soort is niet spontaan teruggekeerd, maar tussen 2000 en 2006 opnieuw uitgezet in de Harz in het kader van een herintroductieproject van het Nationaal Park Harz en de deelstaten Nedersaksen en Saksen-Anhalt. In totaal zijn 24 Lynxen vrijgelaten.

Sindsdien heeft de populatie zich goed ontwikkeld. Tegenwoordig leven er naar schatting ongeveer 100 tot 120 Lynxen in en rond de Harz. Het exacte aantal is moeilijk vast te stellen, omdat Lynxen solitaire dieren zijn die grote leefgebieden gebruiken en zich zelden laten zien. Daarom wordt de populatie gemonitord met cameravallen, GPS-zenders en DNA-onderzoek. De Harz vormt inmiddels een belangrijk leefgebied voor de Lynx in West-Europa, van waaruit sommige dieren zich langzaam uitbreiden naar omliggende regio’s.

Onze gidsen hebben zelf al tientallen Lynxen in de Harz waargenomen en beschikken over ruime ervaring met het zoeken naar deze mythische soort. Zij kennen het terrein door en door en hebben diepgaande kennis van het gedrag en de ecologie van de Lynx. Het zien van een Lynx kunnen we uiteraard niet garanderen; het blijft een van de meest ongrijpbare roofdieren van Europa. Dankzij jarenlange ervaring in de Harz, intensieve samenwerking met lokale experts en grondige kennis van het landschap wordt echter alles in het werk gesteld om de kans op een ontmoeting zo groot mogelijk te maken.

Naast de Lynx herbergt de Harz nog veel andere bijzondere soorten. In de oude sparrenbossen leven onder andere Ruigpootuil, Dwerguil en spechten zoals Grijskopspecht, die afhankelijk zijn van oude bomen en dood hout. Langs bergbeken komt de Waterspreeuw voor, een vogel die onder water naar voedsel zoekt in snelstromende, koude beken. In vochtige bossen leeft ook de Vuursalamander, die gebonden is aan schone en rustige beekdalen.

Tijdens de excursie verkennen we de Harz zowel overdag als in de nacht. Overdag zoeken we naar vogels en sporen van zoogdieren. In de schemering en nacht rijden we langs bosranden en stille gebieden om wilde dieren te observeren, zoals Vossen, Edelherten en Wilde Zwijnen en met wat geluk een Das, Wilde Kat of zelfs een Lynx. Ook maken we kans op het zien van uilen zoals Ruigpootuil en Oehoe. 

Tijdens deze reis gaan er twee gidsen mee die beide ervaren zijn in het vinden van zoogdieren aan de hand van sporen en met behulp van een warmtebeeldkijker. We maken gebruik van twee warmtebeeldkijkers om de kans op het zien van de dieren te vergroten.

We kunnen daarbij tot diep in de nacht onderweg zijn. Deze inzet vergroot de kans op het waarnemen van zeldzame en schuwe diersoorten aanzienlijk. Uiteraard houden we daar tijdens de rest van het programma rekening mee, zodat de reis niet te intensief wordt.