Een winterse dagexcursie in de Zeeuwse Delta

Een wat doorgewinterde vogelaar weet vrij goed waar hij of zij moet zijn op verschillende momenten in het jaar voor een relatief hoge kans op toffe vogelsoorten. Zo kun je eind april/begin mei jezelf heel goed vermaken met vogeltrek op Breskens. De maanden april en augustus zijn ideaal om steltlopers te kijken. In het najaar zijn de wadden en de Noordzeekust, vanwege de vogeltrek via de East Atlantic Flyway, de plek voor leuke najaarssoorten. Is de winter eenmaal aangebroken, dan wordt het Deltagebied in het zuidwesten juist razend interessant.

Aan het einde van de najaarstrek, zo tegen eind november, zijn de overwinteraars van de Delta hier aangekomen. Ganzen, eenden maar ook diverse steltlopers zijn al massaal aanwezig en hun aantallen lopen nog op tot eind januari, begin februari. Wat de Delta zo interessant maakt zijn de slikplaten in bijvoorbeeld de Oosterschelde die droogvallen bij eb, de gemiddeld net wat hogere temperaturen in vergelijking met Oost-Nederland en de vele wateren die in de Delta te vinden zijn.

Omdat de Delta barst van de mooie vogelplekken, is een minibusexcursie een perfecte manier om het gebied te verkennen. Zo kunnen we flexibel inspelen op het getij en de stand van de zon, en onderweg stoppen waar het op dat moment het meest interessant is. En wie weet wat we onderweg nog tegenkomen – in de Delta is een leuke waarneming vaak dichterbij dan je denkt.

Afgelopen 25 januari vond er een busexcursie plaats in de Delta. Onder leiding van ondergetekende deden we een aantal mooie locaties aan, met als doel een leuke winterse soortenlijst bij elkaar te vogelen.

Goudplevieren bij de Middelplaten ©Jeroen van Kruiningen

De dag begon met een korte ronde door een lokaal bosgebied. Al snel liet een Zanglijster van zich horen, die zelfs al stond te zingen – een fijne start van de dag. Na wat soorten sprokkelen hier reden we naar de Yerseke Moer. Deze plek kan onder goede omstandigheden helemaal vol zitten met Smienten en ganzen. Afgelopen dagen had ik in de voorbereiding van deze excursie hier een drietal Roodhalsganzen gezien. Na een korte zoekactie tussen de vele Brandganzen, ‘Roodhalsganzen’! Drie van deze schitterende vogels foerageerden goed zichtbaar vanaf de weg en lieten zich prachtig zien. Om het nog gekker te maken: zo’n 500 meter verder waren fotografen druk bezig om iets te fotograferen aan de andere zijde van de weg. Wat bleek, er zat nog een vierde exemplaar!

Roodhalsganzen tussen de Brandganzen en een Rotgans ©Jeroen van Kruiningen

Met deze doelsoort op zak bezochten we de volgende locatie, de Middelplaten in het Veerse Meer. Zeker in de ochtend is dit een goede plek om met zonlicht in de rug enorme groepen steltlopers te zien. Goudplevieren, Kluten, Kanoeten, Bonte Strandlopers, Bontbekplevieren en een heel spectrum aan eendensoorten lieten zich hier goed zien.

Daarna stonden nog een paar meer bijzondere soorten op het programma, die met een kleine omweg goed mee te pakken waren. Zo zagen we een (mogelijk overwinterende) Casarca tussen de Nijlganzen en Kwakken bij Gapinge. Over de wilde status van die laatste valt te discussiëren, maar los daarvan blijven het natuurlijk indrukwekkende vogels om te zien. Beide soorten werden mooi waargenomen, bijgeschreven op de soortenlijst en daarmee konden we weer op weg naar de volgende stop.

Neeltje Jans is ook weer zo’n typische plek van de Delta waar elke winter leuke soorten opduiken. Er overwinteren Kuifaalscholvers, Pontische- en Geelpootmeeuwen zijn er relatief goed te doen en in januari werden er meerdere Parelduikers gemeld. Om nog maar te zwijgen van de Zwarte Zeekoet die er soms prachtig te zien is om dan weer een paar dagen te verdwijnen. Ons bezoek aan Neeltje Jans werd beloond met een bijzonder mooie waarneming: twee Parelduikers die voor de verandering eens niet voortdurend aan het duiken waren, maar zich langdurig goed lieten bekijken.

Paarse Strandloper in vlucht bij de Brouwersdam ©Jeroen van Kruiningen

Na ongeveer een uurtje was het tijd om door te rijden naar de volgende klassieke Deltabestemming: de Brouwersdam. De voor Nederland schaarse overwinteraar Paarse Strandloper is hier eigenlijk niet te missen. Roodkeelduikers foerageren in vrij groten getale voor de kust, zij het op telescoop afstand. Andere typische soorten van de Brouwersdam zijn Eiders, Middelste Zaagbekken, Kuifduikers, Kanoeten en veel andere steltlopers en eenden.

Aan de Brouwersdam was er even tijd voor een korte sanitaire stop en een snelle koffie of thee, waarna we weer verder gingen. In de winter is daglicht kostbaar en de tijd vliegt altijd voorbij. Dat blijft voor dit soort excursies de grootste uitdaging: er zijn bij het invallen van de schemer altijd nog meer leuke plekken die je eigenlijk óók wilt aandoen.

Omdat het inmiddels rond half vijf was, besloten we nog snel twee laatste locaties mee te pakken. Op Schouwen hangt al geruime tijd een Sneeuwgans rond. Deze liet zich prachtig zien. Voordeel van een minibusexcursie: de afstand en het licht was beter vanaf de weg ten zuiden van de Sneeuwgans, dus reden we daarheen. De schemer begon merkbaar te vallen, maar de koek was nog niet op. Met een klein ommetje waren op de terugweg Wilde Zwanen en Kleine Zwanen nog bij te schrijven. In het laatste licht konden we vanaf een dijk op Schouwen-Duiveland goed de verschillen zien tussen deze zwanen die op redelijke afstand foerageerden op een akker.

Wilde Zwanen & Kleine Zwanen in het laatste licht ©Jeroen van Kruinigen

De Dagexcursie Zeeuwse Delta zat er bijna op. Met een tevreden en goed gemutst gezelschap zetten we de terugweg in naar het beginpunt van de excursie bij een NS-station, zodat deze excursie ook bereikbaar is met het OV. Een rit over de Zeelandbrug met ondergaande zon is toch ook wel typisch voor de Delta. Al napratend over de soorten van de dag kwamen we met een klein half uurtje later dan gepland aan bij het eindpunt. Tijd is de grootste uitdaging en iedereen was halverwege de dag akkoord gegaan met een beetje uitloop (altijd in overleg).

Met 86 soorten, waarvan een paar hele leuke was het een erg geslaagde en gezellige dag in de Delta!

Alle foto's van deze prachtige daxexcursie zijn terug te vinden in onze online fotogallerij. Wil je ook een keer mee naar de Zeeuwse Delta? Bekijk de excursies op de website.